9 Eylül 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, vergi sisteminde köklü bir değişikliği duyurdu. Büyükşehir belediyesi sınırları içinde nüfusu 30 bini geçen ilçelerde faaliyet gösteren esnaflar, Gelir Vergisi Kanunu’nun 51. maddesi uyarınca basit usul kapsamından çıkarıldı. 1 Ocak 2026’dan itibaren yürürlüğe girecek bu düzenleme, küçük işletmeleri doğrudan etkileyecek ve maliyetleri artırarak ürün ile hizmet fiyatlarında zam dalgasına neden olabilir.
GERÇEK USULE GEÇİŞ MALİYETLERİ ARTIRIYOR
Basit usul, esnafların kazançlarını gider belgesi olmadan beyan etmesine olanak tanıyor ve yıllık gelir vergisi beyannamesi zorunluluğunu ortadan kaldırıyordu. Yeni kararla birlikte bu esnaflar, gerçek usulde vergilendirilerek işletme defteri veya bilanço esasına göre defter tutacak. Bu geçiş, yılda üç geçici vergi ödemesi ve muhasebe giderlerinde artış anlamına geliyor. Küçük işletmelerin vergi yükü önemli ölçüde artarken, bu durum özellikle sınırlı kaynaklarla çalışan esnaf için yeni bir mali yük oluşturacak.
HANGİ MESLEKLER ETKİLENECEK?
Kararname, gerçek usule tabi olacak meslek gruplarını açıkça sıraladı. Nüfusu 30 bini aşan ilçelerde şu faaliyetler basit usulden çıkarılacak:
A) Her türlü emtia imalatı ile uğraşanlar,
B) Emtia alım-satımı yapanlar (gezici perakende satış yapanlar hariç),
C) İnşaatla ilgili işlerle uğraşanlar,
D) Motorlu taşıt bakım ve onarım hizmeti verenler,
E) Lokanta ve benzeri hizmet işletmeleri,
F) Eğlence ve istirahat yerleri işletenler,
G) Şehir içi yolcu taşımacılığı yapanlar.
Bu meslekler, günlük hayatta sıkça karşılaşılan restoran, tamirci, inşaat ve taksi gibi sektörleri kapsıyor. Nüfusu 30 binin altında kalan ilçelerde ise basit usul uygulaması devam edecek.
FİYATLARDA ZAM BEKLENTİSİ
Ekonomistler, artan vergi ve muhasebe maliyetlerinin esnaflar tarafından ürün ve hizmet fiyatlarına yansıtılacağını öngörüyor. Lokanta yemeklerinden araç tamirine, inşaat hizmetlerinden toplu taşımaya kadar geniş bir yelpazede fiyat artışları bekleniyor.
Düzenlemenin vergi adaletini sağlama ve kayıt dışılığı azaltma hedefiyle getirildiği belirtilse de, küçük esnafın omuzlarına binen ek yük piyasalarda dalgalanmalara yol açabilir. Bu değişiklik, özellikle büyükşehirlerdeki küçük işletmeler için hem operasyonel hem de maddi açıdan yeni bir dönemin başlangıcı olacak. Esnaflar, yeni vergi sistemine uyum sağlamak için hazırlıklarını sürdürürken, tüketiciler de olası fiyat artışlarına karşı dikkatli olmaya davet ediliyor.
